ბეტა ვერსია — პლატფორმა ტესტირების პროცესშია · შენიშვნები: info@ubralod.ge

ალბათობა და კომბინატორიკა

ეროვნული

ალბათობა და კომბინატორიკა NAEC მათემატიკის გამოცდის აუცილებელი ნაწილია. ეს თემა მოიცავს კლასიკურ ალბათობას, მოვლენათა თავსებადობას და დამოუკიდებლობას, პერმუტაციებს, კომბინაციებს და მოსალოდნელ მნიშვნელობას.

წესი

კლასიკური ალბათობა: P(A)=mnP(A) = \frac{m}{n}, სადაც mm — ხელსაყრელი, nn — ყველა შესაძლო შედეგი. დამატების წესი: P(AB)=P(A)+P(B)P(AB)P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B). გამრავლების წესი (დამოუკიდებელი): P(AB)=P(A)P(B)P(A \cap B) = P(A) \cdot P(B). კომბინაციები: Cnk=n!k!(nk)!C_n^k = \frac{n!}{k!(n-k)!}.

P(A)=mnP(A) = \frac{m}{n} | P(AB)=P(A)+P(B)P(AB)P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B) | P(Aˉ)=1P(A)P(\bar{A}) = 1 - P(A) | Cnk=n!k!(nk)!C_n^k = \frac{n!}{k!(n-k)!} | Pn=n!P_n = n! | Ank=n!(nk)!A_n^k = \frac{n!}{(n-k)!}
მაგალითები
კლასიკური ალბათობაქილაში არის 3 წითელი და 5 ლურჯი ბურთი. შემთხვევით ამოღებული ბურთის წითელი ყოფნის ალბათობა: P=38P = \frac{3}{8}
საწინააღმდეგო მოვლენაკამათელს ვაგორებთ ორჯერ. ალბათობა, რომ სულ მცირე ერთხელ ამოვა 6: P=1P(არცერთხელ)=15656=12536=1136P = 1 - P(\text{არცერთხელ}) = 1 - \frac{5}{6} \cdot \frac{5}{6} = 1 - \frac{25}{36} = \frac{11}{36}
კომბინაციები10 მოსწავლიდან 3-ის არჩევის ვარიანტები: C103=10!3!7!=10986=120C_{10}^3 = \frac{10!}{3! \cdot 7!} = \frac{10 \cdot 9 \cdot 8}{6} = 120
პერმუტაცია4 წიგნის თაროზე განლაგების ვარიანტები: P4=4!=24P_4 = 4! = 24
საგამოცდო რჩევა
'სულ მცირე ერთი' ტიპის ამოცანებში ყოველთვის გამოიყენეთ საწინააღმდეგო მოვლენა: P(სულ მცირე 1)=1P(არცერთი)P(\text{სულ მცირე 1}) = 1 - P(\text{არცერთი}). ეს გაცილებით მარტივია, ვიდრე ყველა ხელსაყრელი შემთხვევის დათვლა.
ტიპიური შეცდომები
  • !ალბათობის დიაპაზონის უგულებელყოფა: 0P(A)10 \leq P(A) \leq 1 — თუ პასუხი ამ ფარგლებს სცდება, შეცდომაა.
  • !თავსებადი მოვლენების დამატებისას P(AB)P(A \cap B)-ის გამოკლების დავიწყება.
  • !კომბინაციისა და განთავსების არევა: თუ რიგი მნიშვნელოვანია — განთავსება (AnkA_n^k), თუ არა — კომბინაცია (CnkC_n^k).
მსგავსი თემები